Mahayanavoorschriften voor één dag - de voordelen
Gebaseerd op een commentaar van Geshe Lam Rimpa
Door Geshe Konchog
Lhundup tijdens de zomer Lam Rim in juli 1991
Vertaling: Hans van den Bogaert.
Inleiding
In de groep van geloften voor individuele
bevrijding zijn acht verschillende soorten geloften. Sommige
voor leken en andere voor kloosterlingen. Een van de acht
geloften voor individuele bevrijding zijn de acht voorschriften
voor één dag, die door boeddhistische leken
overal ter wereld worden genomen. De acht geloften voorschriften
worden genomen met de motivatie bevrijding voor jezelf te
bereiken, het doel is individuele bevrijding, men streeft
naar nirvana, bevrijding voor zichzelf alleen.
De acht mahayanavoorschriften voor 1 dag zijn dezelfde geloften,
waar je je aan dient te houden is gelijk, alleen de motivatie
verschilt. De acht mahayanavoorschriften voor één
dag worden genomen gemotiveerd door de verlichtingsgeest,
met de wens een hoger niveau van evolutie te bereiken om meer
voor anderen te kunnen doen. Het einddoel is het boeddhaschap
te bereiken.
De motivatie is groter en daarmee is ook het effect groter.
Alle voordelen die het houden van die acht voorschriften met
zich meebrengen vallen hier ook ten deel als je de acht mahayanavoorschriften
voor een dag houdt. Zelfs als we alle citaten uit de Soetra’s
buiten beschouwing laten, dan kunnen we door zelf na te denken
heel gemakkelijk concluderen dat het effect van de geloften
die je houdt met een altruïstische motivatie met het
welzijn van alle wezens voor ogen veel effectiever is dan
het houden van geloften voor jezelf alleen.
Voordelen aan het nemen van de mahayanavoorschriften voor
een dag
De algemene voordelen
1. Met betrekking tot de tijd
In de Samadhiradjasoetra maakt Boeddha Shakyamoeni een vergelijking
tussen het aantal zandkorrels van de Gangesrivier en de positieve
energie die wordt gecreëerd door iets positiefs te ondernemen,
gemotiveerd door de verlichtingsgeest.
We leven in een gedegenereerde tijd, de tijd van zelfs vijf
degeneraties, waarin de Leer van de boeddha aan het verdwijnen
is. Hoewel hij momenteel nog aan het uitspreiden is over de
aardbol, is er toch sprake van een verdwijnen van het boeddhisme.
De Boeddha vertelde dat het heilzamer en effectiever is om
voor één dag en één nacht bepaalde
geloften te houden, dan om offergaven aan te bieden aan alle
boeddha’s en bodhisattva’s zo omvangrijk als het
aantal zandkorrels van de Gangesrivier. Hoewel dat heel veel
offergaven zijn van alle soorten, van bloemen en wierook tot
en met overwinningsvaandels, parasols en olifanten, is het
houden van geloften, al is het maar voor 24 uur, in deze gedegenereerde
tijd waarin wij leven veel krachtiger. Als we deze geloften
houden, gemotiveerd door de verlichtingsgeest is dat effect
veel groter dan het langdurig aanbieden van offergaven aan
alle boeddha’s en bodhisattva’s. Zo’n inspanning
levert enorm veel positieve energie op, die zich zal manifesteren
in de vorm van toekomstig geluk. Hoewel in deze gedegenereerde
tijd veel waarde wordt gehecht aan materiele kostbaarheden
zoals goud en dergelijke, is de verdienste die we verwerven
door het houden van de mahayanavooschriften veel groter.
Wat betekent dat in de praktijk? In deze gedegeneerde tijd,
waarin het zoveel moeilijker is om iets positiefs te doen,
omdat we zoveel afgeleid worden door schadelijke mogelijkheden,
al doen we maar iets positiefs mee voor één
uur, dan creëren we daar veel meer positieve energie
mee dan de heiligen in de tijd van de Boeddha, die heel gemakkelijk
positieve dingen deden.
Omdat het zulke moeilijke tijden zijn, levert het veel meer
op als je het toch probeert.
2. Met betrekking tot de plaats
We kunnen de verschillende plaatsen in het universum indelen
in zuivere gebieden, zoals zuivere boeddhagebieden en onzuivere
gebieden, zoals de planeet waarop wij leven. Er wordt gezegd
dat het doen van iets positiefs in dit onzuivere gebied, ook
al doen we het maar voor de tijdsduur van een vingerknip veel
krachtiger is dan het verzamelen van positieve activiteiten,
eonen lang in een zuiver boeddhagebied. Dat wordt niet alleen
vermeld in de Samadhiradjasoetra, er zijn meerdere bronnen,
die dit aangeven. Naarmate het moeilijker is, wordt het effectiever.
In het commentaar van Geshe Lam Rimpa wordt gerefereerd aan
al die verschillende bronnen uit de geschriften. Niet alleen
is het doen van iets heilzaams op deze aarde veel effectiever
dan het doen van iets heilzaams in een zuiver boeddhagebied,
ook wordt gezegd dat naarmate we ons verder van de centrale
plaats Bodhgaya bevinden het ook effectiever wordt. In die
zin dat het vaak moeilijker is in niet-boeddhistische gebieden
iets positief te ondernemen. De positieve energie die we opdoen
met de mahayana-voorschriften zou, als ze vorm zou aannemen,
niet vervat kunnen worden in alle multiversa.
3. Met betrekking tot de aard van
de voorschriften
Deze aard is zodanig dat mensen noch geesten ons kunnen schaden
gedurende de tijd dat we deze voorschriften houden.
Er is een verhaal in de Vinayasoetra dat dit illustreert.
Een koerier die door een koning midden in de nacht werd weggestuurd
met een bodschap, werd onderweg tot driemaal toe aangevallen
door demonische wezens. We zien in de verschillende Vinaya-teksten
voortdurend referenties en verwijzingen naar het feit die
een hoge mater van morele zelfdiscipline houdt onkwetsbaar
is. Zelfs de zogenaamde zwarte demonen (Tib: Lo du nag po)
kunnen zo iemand niet schaden. In de tijd van de boeddha werd
Vadjrapani erop uitgestuurd om speciaal deze zwarte duivels
te overwinnen en te bedwingen omdat zij een ernstige belemmering
veroorzaakten in de verspreiding van de Dharma. Vadjrapani
had al deel wat boze geesten en demonen overwinnen, maar deze
zwarte duivels waren moeilijk te bedwingen. Voor dit doel
moest dan ook speciaal een garudawezen gecreëerd worden
om deze zwarte duivels te overwinnen. Dat is de oorsprong
van de Garuda, een toornige emanatie van de Boeddha, speciaal
bedoeld om de meest demonische van alle zwarte duivels te
bedwingen. Dat geeft een beetje aan hoe machtig deze zwarte
duivels zijn en zelfs deze zwarte duivels kunnen ons niet
schaden als we een grote mate van morele zelfdiscipline houden,
zoals het geval is bij de acht Mahayanavoorschriften.
4. Bovendien, omdat we ons bewust en krachtig
inspannen in het positieve, genieten we de bescherming van
allerlei positief ingestelde geesten en alle boeddha’s
ren bodhisattva’s. in verschillende Soetra’s wordt
erop gewezen dat er behalve allerlei zwarte en duivelse krachten
of zelfs duivels ook witte krachten zijn, zoals engelen en
hemelse wezens, positieve wereldse goden die degenen die positief
denken en op een positieve manier hun best doen beschermen.
Dus we hoeven er niet aan te twijfelen dat het houden met
zulke voorschriften heilzaam is.
5. Het positieve dat we ondernemen op die
dag wordt duizendmaal sterker. Zelfs in die zin iemand ie
geen specifieke geloften houdt honderden lampjes offert, dan
creëert die persoon een enorme hoeveelheid positieve
energie. Maar toch is de positieve energie van iemand ie geloften
houdt veel groter, ook al offert hij maar een enkel lampje.
In het algemeen is het een verstandige manier van beoefenen
omdat je in een kleine tijdsspanne, in dit geval 24 uur, veel
meer positieve energie creëert dan mensen die geen geloften
houden en die zich wereldevoluties lang inspannen in het doen
van heilzame dingen.
Op basis en door de positieve energie die gecreëerd wordt
gaan al je wensen gemakkelijk in vervulling. Het is verstandig
om terwijl je die geloften houdt al je wenzen uit te spreken
in de vorm van wensgebeden, omdat al je wensen gemakkelijk
in vervulling gaan. Wat voor wensen kunnen we dan uitspreken?
We gaan niet bidden mag ik altijd rijk en gezond zijn. Op
basis van de altruïstische motivatie dragen we dienovereenkomstige
gebeden op met de wens: mogen alle talloze wezens die zich
tot in de uitgestrekte uithoeken van het heelal bevinden vrij
worden van lijden. Mag ik eraan bijdragen dat zij vrij worden
van lijden. Mag deze inspanning in het houden van deze voorschriften
daarvan een oorzaak worden. Dat soort gebeden zal zeker in
vervulling gaan.
6. Door het beoefenen van een vrij strenge
morele zelfdiscipline, ook al is het maar voor één
dag, creëren we oorzaken voor een goede wedergeboorte als mens of als wereldse god. Er zijn heel veel citaten in
de Soetra’s, waarin de Boeddha zegt dat het houden van
morele zelfdiscipline een directe oorzaak is voor een goede
wedergeboorte. Het zou te ver voeren om al die citaten hier
aan te halen.
7. Door het houden van de acht voorschriften
zullen we in contact komen met de Leer van de volgende Boeddha
Maitreya. De Leer van Boeddha Shakyamoeni is voorspeld vijfduizend
jaar te blijven bestaan, dus we hebben nog iets minder dan
de helft tegoed. Daarna zal er een lange periode zijn zonder
boeddhisme in de wereld.En op een gegeven moment komt na tienduizenden
jaren Maitreya als Boeddha op deze planeet en vestigt hier
opnieuw het boeddhisme als wereldreligie. Het houden van de
acht mahayana-voorschriften is een oorzaak om tegen die tijd,
als we dan nog steeds geen boeddha zijn, in contact te komen
met de Leer van Maitreya. Maitreya heeft als een van de voornaamste
bodhisattva-discipelen van de Boeddha de eed genomen dat al
diegenen die de Leer van Boeddha Shakyamoeni beoefenen en
in dat kader een poging doen om zelfdiscipline te beoefen
zoals in de vorm van de acht mahayana-voorschriften, door
hem persoonlijk bereikt zullen worden in de tijd dat hij boeddha
is. Niet allen zullen we dan de Leer ontmoeten ontmoeten,
we zullen zelfs Boeddha Maitreya in levende lijve kunnen aanschouwen.
Dus er is alle reden om je in te spannen in het houden van
deze mahayana-voorschiften als een beoefening van morele zelfdiscipline.
8. De mahayanavoorschriften worden genomen
op basis van de verlichtingsgeest, terwijl de geloften voor
individuele bevrijding gemotiveerd worden voor bevrijding
van jezelf alleen. Daarom wordt ook gezegd dat iemand die
de mahayanavoorschriften voor één dag houdt
een waardig object is voor het ontvangen van offergaven van
mensen en goden. Hier wordt bedoeld dat, zo lang we deze 8
voorschriften zuiver houden en niet overtreden, het respect afdwingen van zelfs de wereldse goden en de boeddha’s,
die uitermate verheugd zijn met onze inspanning.
Een ongewoon voordeel van deze mahayanavoorschriften
9. Gewoonlijk als we iets heilzaams doen
moeten we proberen om van tevoren een heilzame motivatie op
te wekken, onderwijl die motivatie in stand houden en aan
het eind de positieve daad toewijden met zuivere wensen en
dergelijke. Dat is soms een beetje moeilijk om zo bewust en
alert bezig te zijn. Bij de mahayanavoorschriften is het voldoende
om bij het ontvangen van de voorschriften de juiste motivatie
op te wekken. Dan hoeven we ons daar de hele dag niet bedachtzaam
op te blijven. Zelfs al slapen we, dan wordt er nog steeds
een enorme hoeveelheid positieve energie gecreëerd. Dus
vergeleken met andere methoden om heilzame indrukken op te
doen is dit een hele gemakkelijke methode. We kunnen rustig
gaan slapen en er gebeurt van alles.
Verder is het een gemakkelijke methode omdat
er weinig instructies bij komen kijken en ook omdat er maar
acht voorschriften zijn, wat in het algemeen als deel weinig
wordt beschouwd. En die hoef je nog maar 24 uur te houden,
dus dat is ook niet erg moeilijk. Dus dit is een bijzonder
krachtige beoefening voor mensen die met weinig inspanning
veel willen bereiken. Het is gemakkelijk omdat je er niet
zo lang aan vast zit, het is gemakkelijk omdat het niet te
gekke dingen zijn die je moet volhouden. In verschillende
Soetra’s staan vele citaten van de Boeddha’s,
waarin hij zegt dat het houden van zulke voorschriften een
directe oorzaak is voor het bereiken van een goede wedergeboorte,
en voor het bereiken van bevrijding en boeddhaschap.
Speciale dagen
Verder wordt aangeraden om dit soort voorschriften
te nemen op speciale dagen, waarop de maan in een bepaalde
stand staat. Dat is de achtste (wassende maan), de vijftiende
(volle maan) en de dertigste dag (de dag voor nieuwe maan)
van de maankalender. Op die dagen worden onze activiteiten
krachtiger, wat we ook doen. De voorschriften hebben altijd
voordelen, maar op deze dagen wordt het nog eens extra effectief.
De specifieke voordelen
Tijdelijke voordelen
1. Niet afbreken van leven
Het niet-doden heeft al onmiddellijk voordeel dat we daardoor
een lang leven zullen hebben en gezond zullen zijn in ons
volgende leven. We zullen de invloed daarvan al in dit leven
kunnen constateren.
2. Niet nemen wat je niet is gegeven
Niet-stelen heeft als tijdelijk voordeel dat we rijkdom zullen
genieten in ons volgende leven. Die rijkdom kan zelfs in dit
leven al vorm aannemen.
Een bijkomend effect van het niet-stelen zal zijn dat als
we eenmaal veel rijkdom zullen bezitten, we geen last zullen
hebben van rovers en dieven. Dat we niet tot het uiterste
hoeven gaan om ons bezit te beschermen, daar hebben we geen
zorgen over.
3. Afzien van elk seksueel gedrag
In ons volgende leven zullen we een aantrekkelijk lichaam
hebben en mooi en gezond zijn met een goede gelaatskleur.
4. Niet liegen
We zullen op ons woord worden geloofd, we zullen serieus worden
genomen.
5. Bedwelmende middelen die vele nadelen hebben volkomen
vermijden
Het afzien van alcoholische dranken en andere bedwelmende
middelen heeft als voordeel dat we een krachtig geheugen zullen
hebben, we scherpe zintuigen zullen hebben en dat we een scherpe
wijsheid of hoge intelligentie zullen bezitten.
6. Niet op een groot of hoog bed of zetel zitten of
liggen
Dat houdt in dat we niet op tronen gaan zitten en niet op
hele kostbare, overdreven luxueuze bedden gaan liggen. Daardoor
zullen we in een volgend leven beroemd en geliefd zijn. En
bovendien zullen we in ons volgend leven genieten van comfortabele
bedden en stevige zetels.
7. Niet eten op verkeerde tijden
Dat wil zeggen niet eten na de lunch. Daardoor zal het ons
in het volgende leven nooit aan voedsel en drank ontbreken.
Mochten we landbouwer worden dan zullen onze oogsten altijd
lukken.
8. Geen parfum, kralensnoeren of sieraden dragen
Ook geen make-up. We zullen in een volgend leven en ook al
in dit leven een fijne lichaamsgeur hebben, zodat we niet
zoveel parfum nodig hebben en er aantrekkelijk uit zien, zodat
we ook niet zo veel make-up nodig hebben. Bovendien zullen
we een goede lichaamskleur hebben en een aantrekkelijk lichaam
en een knap gezicht. We zijn niet gauw tevreden, een grote
of te kleine neus is niet mooi en hier houden we de juiste
neus aan over. Onze geest zal vreedzamer worden en we zullen
meer tevreden zijn. We zullen in staat zijn om assende adviezen
te geven waar mensen ook wat aan hebben.
Niet dansen, zingen of muziek maken
Uiteindelijke voordelen
Niet afbreken van leven
Door het opgeven van het doden zullen we uiteindelijk het
vadjralichaam verwerven. Dat wil zeggen een boeddhalichaam,
een lichaam dat niet uit materie bestaat en daardoor onvernietigbaar
is. Vandaar dat het ‘vadjra’ genoemd wordt.
Niet nemen wat je niet is gegeven
Door niet-stelen zullen we de verschillende kenmerken van
het boeddhalichaam verwerven.
Afzien van elk seksueel gedrag
Het uiteindelijk voordeel van het afzien van onzuiver gedrag,
dus het je onthouden van alle seksuele activiteiten is dat
we in termen van het boeddhaschap een ontzettend sterk lichaam
een ontzettend sterke geest en ontzettend scherpe zintuigen
zullen hebben.
Niet liegen
Door niet te liegen creëren we de uiteindelijke oorzaken
voor het ontwikkelen van de zestig kwaliteiten van de spraak
van de Boeddha
Bedwelmende middelen die vele nadelen
hebben volkomen vermijden
Dit heeft als uiteindelijk voordeel dat we de staat van boeddhaschap
sneller zullen bereiken en sneller zullen beschikken over
die scherpe zintuigen, hogere intelligentie enzovoort. Het
uiteindelijk resultaat is dat we met het boeddhalichaam nooit
aanleiding zullen geven tot gehechtheid in de geest van anderen.
Gewoonlijk worden mensen gemakkelijk verliefd op ons als we
knap en aantrekkelijk uitzien en gaan ze zich aan ons hechten,
aan ons vast proberen te houden. Dat probleem heeft de Boeddha
ondanks zijn prachtige fysieke lichaam niet, omdat zijn uitstraling
zodanig is dat verstorende emoties in de geest van mensen
die hem ontmoeten worden gepacificeerd en niet worden opgewekt.
Bovendien heeft de Boeddha ontzettend scherpe zintuigen. Hij
is zich overal tegelijkertijd van bewust.
Niet op een groot of hoog bed of
zetel zitten of liggen
We zullen uiteindelijk de Dharma verspreiden. We zullen zitten
op de vadjratroon, dat wil zeggen de onvernietigbare troon.
Dat is symbolisch voor het verspreiden van de Dharma. We zeggen
wel dan Boeddha Shakyamoeni is gezeten op een leeuwentroon.
Dat heeft niets met leeuwen te maken, maar is symbolisch voor
zijn vier angstloosheden. De vier karakteristieken die hem
een waardig object van toevlucht maakt. Dit is ook synoniem
met onvernietigbaar, dus de leeuwentroon is onvernietigbaar.
Niet eten op verkeerde tijden
Door alleen die ene maaltijd te eten op één
dag creëren we oorzaken om uiteindelijk de tweeëndertig
voornaamste kenmerken van een boeddhalichaam te verwerven.
Geen parfum, kralensnoeren of sieraden
dragen, niet dansen, zingen of muziek maken
Het uiteindelijke effect hiervan is dat we de geur van morele
zelfdiscipline zullen verspreiden. Bedwelmende geuren werken
geestvernauwend. Deze geur heeft een verhelderend effect op
de geest, de geur van morele zelfdiscipline. Personen die
langdurig een hoge mate van morele zelfdiscipline beoefenen,
verspreiden deze geur die te vergelijken is met sandelhout.
We zullen de tachtig bijkomende kenmerken van het boeddhalichaam
verwerven.
Uitschakelen van overgebleven twijfels omtrent de effectiviteit
van deze geloften
Voor al deze twijfels vinden we antwoorden in de geschriften
Is het per se nodig deze geloften voor 24 uur te nemen
of zou je ze ook voor een halve dag kunnen nemen?
Ja dat kan. Kijk maar naar het verhaal van
Arya Phag.pa.ya. De slager die de gelofte name om ’s
nachts niet te doden. Ook de gelofte van het niet-doden diende
voor 24 uur en had hij zelfs voor de rest van je leven genomen. Maar
er werd hier rekening gehouden met de specifieke omstandigheden
van deze slager. Het werd belangrijker gevonden dat hij in
ieder geval zoveel doet als hij kan. Ook al is het beter ze
voor 24 uur te nemen, een kortere periode kan ook. In het
algemeen moeten we de voor- en nadelen tegen elkaar afwegen
en dan tot een verstandig besluit komen. Dus als we het heel
goed doen houden we ons 24 uur aan alle 8 voorschriften. Maar
als we dat niet kunnen is het nog altijd behoorlijk positief
om ze dan twaalf uur lang te houden, een dag of gedurende
de nacht. Als zelfs dat niet kan is het altijd nog beter dan
niks als we ze voor een uur houden. Alleen moeten we er dan
wel opletten dat we de tekst aanpassen, zodat we niet meer
beloven dan we doen. In de tekst van de mahayanavoorschriften
spreken we de belofte uit dat we ‘tot morgen de zon
opkomt’ ons aan deze voorschriften zullen houden. Als
we dat niet van plan zijn dan moeten we de tekst aanpassen
die wel aansluit bij onze voornemens. Als je ze ’s morgens
neemt en ’s avonds niet denkt te kunnen houden zou je
kunnen zeggen: ‘vanaf dit moment totdat vanavond de
zon ondergaat. Mocht je juist overdag niet in staat zijn deze
beoefeningen te doen, zou je de voorschriften ’s avonds
kunnen nemen en dan zeggen ‘totdat morgen de zon opkomt’.
Tegenwoordig hebben we horloges, dus we hoeven niet aan de
zon vast te houden.
Is het mogelijk de geloften twee dagen te nemen, zodat
de gelofte ook morgen nog geldt?
De geloften met de acht voorschriften voor
één dag die in het Hinayana-boeddhisme worden
genomen zijn identiek aan de mahayanavoorschriften, alleen
de motivatie is verschillend.
In het Hinayana-boeddhisme worden deze 8 voorschriften voor
individuele bevrijding maar voor één dag genomen.
Dat wil zeggen voor één etmaal. Er wordt gezegd
dat die gelofte na dat etmaal vanzelf is afgelopen.
In het Mahayana-boeddhisme zien we dat de meeste geloften
worden genomen voor de rest van je leven. Zeker met betrekking
tot de categorie van geloften voor individuele bevrijding
zoals de lekengeloften en de monniksgeloften worden genomen
voor de rest van je leven.
Gyalsab Dje, een van de voornaamste leerlingen van Lama Tsong
Khapa, wijst erop dat in het algemeen in het Mahayana-boeddhisme
geloften voor de rest van je leven worden genomen. Op basis
hiervan moet het ook mogelijk zijn deze geloften voor een
langere tijd te nemen. Er zijn zelfs geloften zoals de bodhisattvageloften
die we nemen tot we zelf het boeddhaschap bereiken. Daarbij
beloven we ons in al onze volgende levens aan bepaalde
voorschiften te zullen houden totdat we zelf boeddha zijn.
De grote meester Djamyang Shepa wijst erop dat het mogelijk
is de 8 voorschriften zelfs voor al je volgende levens te
nemen tot je het boeddhaschap hebt bereikt.
Als dat kan met de 8 voorschriften voor individuele bevrijding
dan moet dat zeker kunnen met de 8 mahayanavoorschriften, omdat deze voorschriften gemotiveerd worden door de verlichtingsgeest,
de mahayanamotivatie. In die zin kunnen ze lijken op de bodhisattvageloften
die voor de rest van je levens worden genomen.
Is het mogelijk de geloften voor een hele week tegelijk
te nemen?
Hiermee beantwoorden we beide twijfels.
Het is mogelijk de acht voorschriften voor individuele bevrijding
te nemen voor een bepaalde langere tijdsduur. Je kunt deze
voorschriften bijvoorbeeld nemen voor de tijdsduur van je
vakantie, voor een aantal weken of een aantal maanden. Als
dat mogelijk is voor de voorschriften voor individuele bevrijding,
dan is dat zeker ook mogelijk met de mahayanavoorschriften.
Dan kun je je wel afvragen of er nog sprake is van mahayanavoorschriften
voor één dag.
|