Het Basic Program is een zeer uitgebreid
onderwijsprogramma van de FPMT dat
door het Maitreya Instituut wordt verzorgd in Amsterdam
en Emst.
Het Basic Program is door Lama
Zopa Rinpochee ontworpen als een geïntegreerd programma
van boeddhistische studies geschikt voor de moderne tijd.
Het is een alomvattende, op de praktijk gerichte overdracht
van de Dharma, bedoeld voor iedereen die verder wil dan alleen
introductiecursussen en de bijbehorende beoefeningen. Het
programma behandelt onderwerpen die ook worden onderwezen
aan de grote Tibetaanse kloosteruniversiteiten in India. Het
programma bestaat uit de volgende modules:
Discussie, meditatie, een test voor elke
module, een drie maanden Lamrim-retraite (voor wie niet anders
kan: in drie delen van elk een maand - zie ook dit advies
van Lama Zopa Rinpochee) en zelfevaluatie van de BP-criteria
voor gedrag en beoefening, maken integraal deel uit van het
programma. Studenten die ten minste de eerste negen onderwerpen
succesvol hebben afgerond, kunnen deelnemen aan het FPMT Basic
Program eindexamen. Het FPMT Basic Program eindcertifcaat,
ondertekend door Lama Zopa Rinpochee en de Basic Program leraar,
wordt uitgereikt aan hen die het programma aldus voltooid
hebben. Het geeft studenten de gelegenheid als gekwalificeerde
leraren en leraarsassistenten in FPMT-centra van dienst te
zijn op basis van hun kennis, meditatie-ervaring en voorbeeldig
gedrag. Dit alles maakt deel uit van Lama Zopa Rinpochees visie
voor de verdere ontwikkeling van het Dharmaonderricht in de
FPMT.
Zie ook de uitgebreide Guidelines for the Basic Program als pdf-document in het Engels.
1. De stadia van het pad naar de verlichting
(Lamrim)
De Lamrim geeft een helder overzicht van alle stadia in
het pad naar de verlichting, het boeddhaschap. Een belangrijk
uitgangspunt in het Tibetaans boeddhisme is dat iedereen
boeddha kan worden. Beoefenaren van het Tibetaans boeddhisme
willen graag boeddha worden om alle voelende wezens te kunnen
helpen zich te bevrijden uit het gebrekkige bestaan van
steeds maar weer geboren worden, oud worden en doodgaan.
Het Lamrim-onderricht laat zien via welke niveaus van motivatie
en via welk soort beoefeningen het boeddhaschap kan worden
bereikt.
2. De Hartsoetra (Sherab nyingpo)
De 'Hartsoetra', een van de bekendste leerstellingen
van de Boeddha, gaat over het ontwikkelen van wijsheid:
het besef dat geen enkel verschijnsel op zichzelf bestaat.
De soetra is door haar cryptische stijl echter
niet makkelijk te begrijpen. In deze module wordt de diepzinnige
betekenis van de Hartsoetra onthuld. Daarbij komt een rijkdom
aan inzichten aan de oppervlakte.
3. Gedachtetraining (Lodjong)
Een sterke oriëntatie op het eigen ego staat het bereiken
van het boeddhaschap in de weg. Hoe kunnen we onszelf trainen
om een altruïstische houding te krijgen én te
houden? Hoe trainen we onze geest in gelijkmoedigheid, liefde
en mededogen? In deze module komen zowel de achtergronden
als de methoden aan bod.
4. Beoefeningen voor bodhisattva's (Bodhicharyavatara)
Shantideva's werk 'Het pad van de bodhisattva-krijger'
wordt alom gezien als het belangrijkste boek voor iedereen
die de verlichting wil bereiken voor het welzijn van alle
voelende wezens. Deze gids is een duizend jaar oude handleiding
voor het omgaan met verstorende emoties als woede en jaloezie
en voor het ontwikkelen van goede eigenschappen als vrijgevigheid
en geduld, maar geeft ook een heldere uitleg van moeilijke
begrippen als zelfloosheid en de wijsheid die de leegte
realiseert.
5. De boeddhistische filosofie over geest
en cognitie (Lorig)
Het ontwikkelen van de geest staat in het Tibetaans boeddhisme
centraal. Maar wat is geest? Het eerste deel van de Lorig
bestaat uit een analyse van geest, cognitie en bewustzijn.
In het tweede deel leren we over de mentale factoren en
obstakels in onze geest die de ontwikkeling van onze geest
en onze geestkracht in de weg staan. Door meditatie leren
we ze te herkennen en te transformeren.
6. De boeddhistische filosofische scholen
(Drubtha)
De Boeddha onderwees al zijn leerlingen op hun eigen niveau.
Zo ontstonden er verschillende leerstellingen, voor verschillende
mensen. In het Tibetaans boeddhisme zijn deze leerstellingen
verdeeld over vier filosofische scholen. De Drubtha behandelt
de leerstellingen van de vier scholen en vergelijkt ze met
elkaar.
7. Een sieraad voor heldere realisaties
(Abhisamayalankara)
'Een Sieraad voor Heldere Realisaties' presenteert
de verborgen betekenis van de 'Perfectie van Wijsheid
Soetra's' en werd in de 4e eeuw geschreven door de
Indiase wijsgeer Asanga, na onderricht door Boeddha Maitreya.
Het vierde hoofdstuk van deze tekst toont ons welke realisaties
we nodig hebben om de verlichting te bereiken. Realisaties
zijn diepgaande, onwrikbare inzichten en ervaringen die
tot stand komen na grondig onderzoek. Zo grondig als het
onderzoek dat we zouden plegen als we een gouden ketting
zouden kopen op een Indiase markt.
8. De altijd voortgaande stroom (Mahayana
uttaratantra shastra)
Deze tekst - in het Tibetaans 'Gyu Lama' genoemd
- werd eveneens geschreven door de Indiase wijsgeer Asanga
na onderricht door Boeddha Maitreya. De Gyu Lama
verduidelijkt de betekenis en de kracht van ons boeddhapotentieel.
Het boeddhapotentieel, de mogelijkheid om de verlichting
te bereiken en boeddha te worden, is in alle wezens aanwezig?
als de zon achter een dik wolkendek.
9. De paden en stadia van tantra (Ngagkyi
salam)
Tantra is een mystieke combinatie van methode
en wijsheid en wordt gezien als de snelste en meest verheven
manier om het boeddhaschap te bereiken. Deze module geeft
een overzicht van de vier klassen en vijf paden van tantra.
Ook wordt onderricht gegeven over de betekenis van tantrische
terminologie en tantrische symbolen. Na het ontvangen van
een initiatie zien we onszelf in meditatie als
de boeddhavorm waarvoor we de initiatie hebben ontvangen.
10. De zeventig onderwerpen (Togpa dün
chu)
De tekst 'Zeventig Onderwerpen' van Jetsun Chökyi
Gyaltsen is een schematische studie van het hele soetrapad
naar de verlichting op basis van de tekst 'Een Sieraad
voor Heldere Realisaties'. (zie module 7)
11. Het gebruik van sterven, tussenstaat
en wedergeboorte in het pad naar de verlichting (Zhi’i
ki sum lam kyer)
Met kennis en controle over de eigen geest kunnen we het
moment van sterven gebruiken om het boeddhaschap (sneller)
te bereiken. Ter voorbereiding op het stervensproces mediteren
we tijdens ons leven op alle stadia in het proces van sterven
en wedergeboorte, net zo lang tot we er controle over krijgen.
Om dit onderricht te kunnen volgen is een initiatie in hoogste
yoga tantra door een bevoegde leraar vereist.
12. Hoogste yoga tantra
Het deel hoogste yoga tantra behandelt de twee
stadia van hoogste yoga tantra: het ontwikkelingsstadium
en het voleindingsstadium. Nadat een beoefenaar in het ontwikkelingsstadium
gestilde concentratie en inzicht in de leegte heeft bereikt,
mediteert deze in het voleindingsstadium op de energiekanalen,
de chakra's, de subtiele energieën en de druppels.
Dit leidt uiteindelijk tot het bereiken van het boeddhaschap.
Om dit onderdeel te kunnen volgen is eerst een initiatie
in hoogste yoga tantra door een bevoegde leraar
vereist.
