Een stoepa van verlichting in Emst

	Een stoepa van verlichting In Ösel Ling, Spanje

In 1991 kreeg het Maitreya Instituut van Lama Zopa Rinpochee de opdracht om een stoepa van verlichting te bouwen in Emst. Op 12 februari 2006 is tijdens een feestelijke 'stoepadag' het startsein gegeven voor de constructie van deze stoepa. Geshe Ngawang Zopa leidde de dag in, met een uitleg over de betekenis van stoepa's, waarvan een klein deel hier wordt weergegeven en een groot deel in De acht soorten stoepa's. Bouwcoördinator Maarten de Vries vertelt over de achtergronden van de bouw.

Een exacte aanduiding van de afmeting van de stoepa in Emst verstrekte Lama Zopa Rinpochee niet, maar 'vrij groot' moest hij in ieder geval wel worden.

Ook gaf hij aan dat het een stoepa van verlichting moest worden, met maniwielen rondom. Om zijn woorden kracht bij te zetten deed hij meteen een substantiële donatie. Niet lang daarna zijn er diverse voorbereidingen getroffen voor de realisatie van de stoepa. Zo is in het bestemmingsplan van de gemeente al een hele tijd voorzien in de bouw van een 'boeddhistisch vredesmonument'. Omdat er echter ook weer andere uitdagingen kwamen, is het project jaren op de achtergrond gebleven.

Van stoepa's wordt gezegd dat ze vrede, welvaart, gezondheid en balans in het klimaat bevorderen en hun omgeving behoeden voor rampen.

De stoepa van verlichting is een van de acht hoofdtypen van stoepa's en tevens de meest voorkomende. Eigenlijk zijn alle stoepa' s een symbool van de verlichting, van het bereiken van het boeddhaschap. Iedereen die bijdraagt aan de bouw van een stoepa creëert oorzaken om alle stadia van het pad naar de verlichting te doorlopen.

De voordelen van een stoepa

Geshe Ngawang Zopa (links) zegent de centrale levensboom voor de stoepa

Geshe Ngawang Zopa: "De Tibetaanse term voor stoepa is chorten. Chor betekent 'Dharma' en ten betekent 'basis' . Een basis voor Dharma dus, maar ook een basis voor offergaven. Het construeren van een stoepa heeft veel voordelen, zowel voor de personen die de stoepa bouwen en de mensen die hier indirect aan meewerken, als voor de omgeving waar het object komt te staan. Deze voordelen zijn door de Boeddha onderwezen en staan opgetekend in soetra's.

Ten eerste kunnen we er veel positieve energie mee genereren. Zelfs een dier, dat zich niet bewust is van de symboliek van een stoepa en van de noodzaak voor het opwekken van een positieve motivatie, creëert enorm veel positieve indrukken in zijn geest als het in de buurt komt van een stoepa en eromheen loopt of vliegt.

Een bekend verhaal gaat over een oude man die op een gegeven moment bij de Boeddha aankwam en aan diens belangrijkste assistenten, Sharipoetra en Maudgalyana, verzocht of hij monnik mocht worden. Sharipoetra en Maudgalyana, arhats en volledig helderziend, probeerden in de geest van deze oude man te kijken of er iets positiefs te ontdekken viel, op basis waarvan hij de geloften kon ontvangen. Maar hoe ze ook zochten, ze zagen geen enkele positieve indruk in de geest van deze oude man. Ze stuurden hem weg met de woorden: "Sorry, volgend leven beter, het zit er deze keer voor u niet in." De man werd heel depressief. Hij had al een lang en moeilijk leven achter de rug en wilde aan het eind van zijn leven graag nog een positieve daad stellen door toe te treden tot een kloostergemeenschap. De Boeddha met zijn alziende geest zag dat. Hij riep Sharipoetra en Maudgalyana ter verantwoording en zei: "Er zit best wel iets positiefs in zijn geest. Ooit, heel lang geleden, was deze man een vlieg die in de moessontijd op een opgedroogde koeienvlaai belandde en met het stromende water een halve omgang maakte rond een stoepa waarin de relikwieën van een eerdere boeddha waren opgeslagen. En hoewel hij als vlieg geen enkele positieve intentie had bij die rondgang is er toch een indruk in zijn geest ontstaan, op basis waarvan hij nu als oude man tot mijn Sangha mag toetreden."

Als een dier al zoveel baat heeft bij een onbewuste halve rondgang, hoeveel baat moeten wij er dan wel niet bij hebben als wij heel bewust met een positieve intentie een offergave aanbieden bij een stoepa of er in eerbied omheen lopen? Zeker als we dat doen met de bedoeling om zo snel mogelijk boeddha te worden en andere wezens te helpen zich te bevrijden uit het gebrekkige bestaan.

Het tweede voordeel is dat de aanwezigheid van een stoepa een enorm pacificerend effect heeft op het land. In Tibet werden stoepa's vaak neergezet om geesten te pacificeren en om ruzies tussen verschillende spirituele tradities te beslechten, maar ook om landverschuivingen te voorkomen. In de Nederlandse situatie kunnen we denken aan de dreiging van het water. Een groot deel van Nederland ligt immers onder de zeespiegel. Ook kan een stoepa hindernissen in de dharmabeoefening, oorlogen, ruzies en aanslagen pacificeren. Het bouwen van de stoepa kan een bijdrage leveren aan het welzijn van alle voelende wezens in Nederland."

Het ontwerp

Het ontwerp van de stoepa in Emst is gemaakt door niemand minder dan kunstenaar Andy Weber. De verhoudingen die Andy Weber in het ontwerp heeft toegepast horen tot de 'Tulku Phrengkhaba-overleveringslijn'. Deze overleveringslijn is in de Gelugtraditie het meest gebruikelijk. Recentelijk in Europa gebouwde stoepa' s, zoals die bij de FPMT-centra Centro Osel Ling in Spanje en Istituto Lama Tzong Khapa in Italië, hebben dezelfde proporties. De stoepa moet 6 meter en 40 centimeter hoog worden. De reden hiervoor is zeer pragmatisch: de hoogte van een stoepa is altijd 64 eenheden. Door een eenheid te nemen die tijdens de bouw handig is, in dit geval 10 centimeter, kom je dan uit op een hoogte van 6,40 meter.

De levensboom

	De gekapte levensboom wordt met zijn allen versleept.

Op zondag 12 februari is op een gezellige en druk bezochte stoepadag de constructie van de stoepa officieel gestart: met de kap van een boom. Deze boom, 'levensboom' genoemd, wordt de centrale as van het bouwwerk.

Geshe Ngawang Zopa: "De boom fungeert als de levensader, het centrale energiekanaal van de stoepa. Aan die levensboom wordt heel veel symboliek opgehangen. Zo staat de boom onder meer symbool voor de Vier Edele Waarheden, de kern van het boeddhistisch onderricht, en de verlichtingsgeest. Zowel de relatieve verlichtingsgeest, de wens jezelf spiritueel te ontwikkelen om meer capaciteit te hebben om anderen te helpen vrij te worden van het cyclische bestaan, als de uiteindelijke verlichtingsgeest, het doorgronden van de uiteindelijke realiteit."

De bouw

De meest gestelde vraag over de stoepa is: "Waar komt hij te staan?" Toch laat het antwoord op deze vraag nog even op zich wachten. De locatie van de stoepa hangt af van de locatie van het nieuwe cursusgebouw. Pas als die bekend is, kan de uiteindelijke plaats voor de stoepa worden bepaald. Vooralsnog werkt Jeroen Janssen van de Technische Universiteit Eindhoven aan het omzetten van het ontwerp van Andy Weber in technische bouwtekeningen en een bouwbestek. Het grootste deel van de stoepa zal worden uitgevoerd in metselwerk. Daar overheen komt een afwerklaag van stuc die rijkelijk zal worden versierd. Bij het berekenen van de constructie en de fundering van de stoepa wordt ook rekening gehouden met het soortelijk gewicht van de materialen waarmee de stoepa zal worden gevuld.

Het vullen van de stoepa

De feitelijke bouw van de stoepa kan pas beginnen als voldoende materiaal is vergaard voor het vullen van de stoepa. Hieraan kan iedereen bijdragen. Onder Tibetanen is het gebruikelijk dat men zoveel mogelijk een persoonlijke connectie probeert te leggen met een stoepa door op alle mogelijke manieren te helpen. Ook Tibetanen die niet meer eigenhandig een bijdrage aan de stoepa kunnen leveren zullen op zijn minst een persoonlijk eigendom, bijvoorbeeld een ring of een oorbel, doneren om een sterke karmische band te bewerkstelligen met alles wat de stoepa symboliseert. Een stoepa is van de gemeenschap, alleen als groep kan een dergelijk project worden gerealiseerd. Zie ook de pagina Het vullen van de stoepa en de stoepadagen in Emst.

De kosten

Pas als het bouwbestek klaar is kan worden begonnen met een voorzichtige raming van de kosten. Onduidelijkheid is er bijvoorbeeld nog over de kosten van de teksten en andere benodigdheden uit India. Het is de bedoeling de bouw van de stoepa zo min mogelijk te laten drukken op het reguliere budget van het Maitreya Instituut. Omdat de bouw daarmee afhankelijk wordt van donaties is een strakke planning nog niet te maken.

Contactpersoon: bouwcoördinator Maarten de Vries (via 0578-661450 of ).

"Peace and happiness for oneself and the world are not independent, do not exist from their own side, they are dependent-arising, depending on causes and conditions. The causes: the great virtuous thoughts, non-ignorance, non-anger, non-attachment, the good heart,
compassion, loving kindness, non-self-centered mind and so forth. Actions motivated by these pure attitudes become virtuous and the cause of happiness. Holy objects such as statues, stupas and scriptures of the Buddha become support for that condition, for peace and happiness for oneself, for others and the world."
Lama Zopa Rinpochee