Vrouwen en het boeddhisme

Kunnen de bevrijding en de verlichting door zowel mannen als vrouwen worden bereikt?

Volgens de Vadjrayana-traditie wel. Volgens de tantrische beoefening kunnen zowel mannen als vrouwen echter de verlichting bereiken. Zijne Heiligheid de Dalai Lama heeft dit herhaaldelijk benadrukt.
In de Theravada- en algemene Mahayana-traditie gelooft men dat - hoewel men de bevrijding van een Arhat kan bereiken met een vrouwelijk lichaam - men in de laatste wedergeboorte een mannelijk lichaam nodig heeft om de totale verlichting van een Boeddha te bereiken.

Waarom zijn er relatief minder gewijde vrouwelijke beoefenaars en waarom lijken zij met minder respect behandeld te worden dan de mannen?

In de meeste culturen zijn de activiteiten van vrouwen beperkter dan die van de mannen en is hun sociale positie lager. Zo was het ook in het oude India en daarom bepaalde Boeddha dat de vrouwen achter de mannen moesten zitten en hen moeten bedienen. Dit heeft betrekking op sociale gewoonten, niet op de intelligentie of bekwaamheden van vrouwen.
In onze patriarchale culturen zijn er overal dergelijke problemen te vinden. In veel nonnenkloosters blijft ook het nivo van de studie ver achter bij de monniken. In verschillende boeddhistische tradities (waaronder de Tibetaanse) is bijvoorbeeld zelfs de volledige wijding van nonnen verloren gegaan. Zijne Heiligheid de 14de Dalai Lama onderneemt echter actieve stappen om dit soort problemen tegemoet te komen en bijvoorbeeld de volledige non-wijding weer in te voeren in de Tibetaanse traditie, en de opleidingen te verbeteren (de eerste Geshe opleidingen voor nonnen zijn in India gestart).
Terwijl de man het aspect methode en mededogen van het pad naar verlichting vertegenwoordigt, staat de vrouw symbool voor het aspect wijsheid.

Mogen vrouwen offeren en bidden tijdens hun menstruatie? Mogen ze dan mediteren?

Natuurlijk. Dat een vrouw deze zaken niet zou mogen doen is puur bijgeloof.

Is het voor vrouwen moeilijker om de Dharma te beoefenen dan voor mannen?

Dat hangt volledig van de persoon zelf af. Bij veel vrouwen veroorzaakt de menstruatiecyclus vele emotionele veranderingen. Maar ze kunnen leren hiermee om te gaan. Ook mannen kunnen tenslotte humeurig zijn. Het lijkt erop dat de belangrijkste oorzaken die een vrouw vaak tegenhouden haar eigen beperkte zelfbeeld en zelfvertrouwen zijn. Als we denken dat we iets niet goed kunnen, dan proberen we het vaak niet eens meer. Dat is een trieste verspilling van onze mogelijkheden als mens. Zolang we allemaal mensen met een menselijk intellect zijn en niet alleen met de Dharma in aanraking zijn gekomen maar ook in de omstandigheid zijn om beoefeningen te doen en realisatie te bereiken, wat kan vrouwen dan tegenhouden!