|
Boeddhisme in een notendop
| |
 |
| |
Shakyamoenie Boeddha |
Ruim 2500 jaar geleden leefde Prins Siddhartha
Gautama in Noord India. Na een lange spirituele zoektocht
bereikte hij de volledige verlichting en werd een
Boeddha. Iedereen kan in principe Boeddha worden
door alle positieve kwaliteiten van de geest te ontwikkelen
en alle negatieve aspecten van onze eigen geest te verwijderen.
De leer van Boeddha Shakyamoenie is kort
samengevat in zijn eerste belangrijke onderricht: de
vier edele waarheden:
- leven wordt gekenmerkt door lijden (fysieke en mentale problemen)
- de oorzaken voor dit lijden zijn verstorende emoties
als gehechtheid, boosheid, onwetendheid en negatief
karma
- het is mogelijk om het lijden definitief te stoppen
en blijvend geluk te ervaren
- de manier waarop we dat kunnen bereiken.
De Boeddha onderwees ruim 40 jaar lang, maar
de essentie van al zijn leringen gaat over hoe het lijden
van voelende wezens op te heffen.
Het woord lijden (dukkha) verwijst in het boeddhisme niet alleen naar pijn, maar alle soorten van ongemak, problemen en frustraties. Dit lijden - zelfs lichamelijk lijden - speelt zich uiteindelijk af in onze geest, en wordt bepaald door hoe onze geest het leven ervaart en begrijpt. Hieruit volgt dat we door onze geest te veranderen, we ook onze ervaring van problemen en pijn kunnen veranderen, en zelfs geheel kunnen beëindigen.
Om onze geest positief te ontwikkelen is het niet
alleen nodig om de instelling van onze geest te veranderen
door een positieve motivatie
te ontwikkelen, door bijvoorbeeld meditatie,
maar ook onze dagelijkse aktiviteiten dienen onze positieve
houding te reflecteren. De basishouding in het boeddhisme
is te proberen anderen gelukkig te maken, en ze op zijn minst
geen schade toe te brengen.
In de woorden van de Boeddha: "Verricht geen enkele schadelijke
activiteit, verzamel volmaakt heilzame activiteiten, bedwing
volkomen de eigen geest, dit is de leer van de Boeddha"
Door negatieve handelingen (zoals doden)
en destructieve drijfveren (woede, gehechtheid, verkeerde
zienswijzen, etc.) te vermijden, vermijden we onszelf en anderen
schade te berokkenen. Door positieve eigenschappen zoals onbevooroordeelde
liefde en mededogen te ontwikkelen, heeft ons handelen
positieve gevolgen voor onszelf en anderen.
Door het beheersen van onze geest ontdoen we ons van valse
projecties en slechte gewoontes; en we maken onszelf kalm en vredig door de werkelijkheid
te begrijpen.
De essentie van Boeddha's onderricht is ook vervat in de drie
hoofdzaken van het pad: drang naar bevrijding,
de wens om Boeddha te worden om alle voelende wezens
te van het lijden te bevrijden, en wijsheid.
In het begin proberen we verlost te worden van onze problemen
die veroorzaakt worden door onze verwarring en de gevolgen daarvan,
en de hoofdoorzaak is onze gehechtheid. Vervolgens zien we dat andere
mensen ook vergelijkbare problemen hebben, en met liefde en mededogen
wijden we ons hart toe aan het doel zelf een boeddha te worden
zodat we met onze wijsheid op grote schaal anderen kunnen helpen.
Om boeddha te kunnen worden is het essentieel dat we de wijsheid ontwikkelen die
de ware aard van onszelf en andere verschijnselen begrijpt.
Een aantal kernbegrippen van het boeddhisme
op een rijtje:
-
Wedergeboorte,
alle voelende wezens worden wedergeboren en ervaren
daardoor problemen en lijden; we kunnen ons hiervan bevrijden
door onze geest te ontwikkelen en zo het uiteindelijke
geluk te realiseren.
-
Karma,
onze daden hebben gevolgen voor onszelf; anderen helpen
brengt geluk, anderen schade toebrengen zorgt uiteindelijk
voor problemen voor onszelf.
-
-
Wijsheid,
alles bestaat relatief - een bijzonder moeilijk te verwoorden begrip,
ook wel de leegte of zelfloosheid genoemd.
-
Meditatie,
een belangrijk hulpmiddel om onze geest te begrijpen, te leren beheersen
en onszelf positief te ontwikkelen.
-
Toevlucht
nemen, dit is 'boeddhist worden' oftewel vertrouwen
schenken in de Boeddha, zijn leer (Dharma) en de boeddhistische
gemeenschap (Sangha).
|
