Korte geschiedenis van het boeddhisme

De historische Boeddha Shakyamoeni leefde ruim 2500 jaar geleden. Zijn exacte geboorte- en overlijdensjaren zijn niet bekend. De Boeddha gaf ruim 40 jaar les, dus er zijn ook zeer veel leringen van hem beschikbaar, die later zijn opgeschreven in de zogenaamde soetra's.

Over de vele eeuwen zijn er veel tradities binnen het boeddhisme ontstaan want er heeft nooit een centrale boeddhistische 'kerk' bestaan  Al deze tradities vatten op hun eigen manier de leer van de Boeddha samen, zoals het Theravada (vooral in Shri Lanka, Thailand en Burma) die zich baseren op de teksten die traditioneel in het Pali zijn neergeschreven (de zogenaamde Pali-canon).

De Boeddha gaf diverse soorten onderricht omdat mensen verschillende aanleg, neigingen en interessen hebben. Daarom beschreef hij verschillende manieren om dat onderricht te beoefenen, zodat iedereen iets kan vinden dat past bij zijn geestesniveau en persoonlijkheid.

Rond de eerste eeuw n.Chr. verscheen de Mahayana traditie in India, die tegenwoordig vooral in landen als China, Japan, Tibet, Korea en Vietnam beoefend wordt.

Binnen het Mahayana ontstonden meerdere scholen en sub-scholen, zoals Zen (vooral in China en Japan), Zuiver Land (vooral in China) en het Tantrische boeddhisme of Vadjrayana (vooral in Tibet), en het is aan ieder individu de keuze welke traditie het beste bij hem of haar past.

Door de invallen van Moslims in India, en de pogingen om het boeddhisme als een school binnen het hindoeïsme te presenteren, is het boeddhisme na de 15e eeuw vrijwel volledig uit India verdwenen. Begin 20e eeuw is vooral om politieke redenen het boeddhisme weer geïntroduceerd door B.R. Ambedkar en telt nu weer enkele miljoenen aanhangers.

Het boeddhisme werd in Tibet rond de 8e eeuw geïntroduceerd door de Indiase meester Padmasambhava (er zijn beschrijvingen van eerdere introducties, maar dit had geen boeddhistische gemeenschap tot gevolg). In deze tijd bestonden het Theravada, Mahayana en het Vadjrayana (tantrisch boeddhisme) naast elkaar in India, maar vooral de Vadjrayana traditie werd populair in Tibet. Na een korte periode van vervolging van het boeddhisme (onder koning Langdharma), leefde het weer op in Tibet, en er ontstonden naast de traditionele Nyingma traditie, van de 11e tot de 14e eeuw nog drie andere belangrijke scholen: de Kagyu, Sakya en de Gelug. Deze tradities volgen in feite dezelfde boeddhistische leringen, maar ze benadrukken allemaal hun eigen beoefeningen en kloostertradities.

Het Tibetaans boeddhisme wordt traditioneel niet alleen in Tibet gevonden, maar ook in Bhutan, Noord Nepal, Noord India, Mongolië en enkele staten van Rusland.

Sinds de Chinezen in 1959 Tibet binnenvielen, zijn veel Tibetanen gevlucht, vooral naar India en Nepal. Hierdoor zijn ook geleidelijk aan westerlingen in contact gekomen met Tibetaanse leraren, en er werden Tibetaanse leraren naar het westen uitgenodigd om les te geven. Vervolgens zijn er ook steeds meer Tibetaans boeddhistische centra opgericht, vooral in Europa, Noord Amerika en Australië.

Het Maitreya Instituut is geaffilieerd met de FPMT, en volgt de Gelug traditie van het Tibetaans boeddhisme, zoals ook door Zijne Heiligheid de Dalai Lama gevolgd wordt. Deze aspecten komen allemaal aan de orde in ons uitgebreide studieprogramma.